Đất đai là tài sản có giá trị lớn, đóng vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, do nhu cầu sử dụng ngày càng tăng cùng với sự phức tạp trong quản lý, các tranh chấp đất đai ngày càng phổ biến. Để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên, pháp luật đã có những quy định cụ thể về trình tự, thủ tục hòa giải và giải quyết tranh chấp đất đai. Bài viết này sẽ phân tích các quy định mới nhất theo Luật Đất đai 2024 nhằm giúp người dân hiểu rõ hơn về cách thức giải quyết tranh chấp một cách hiệu quả và đúng pháp luật.
1. Tranh chấp đất đai là gì?
Theo khoản 47 Điều 3 Luật Đất đai 2024, tranh chấp đất đai là tranh chấp về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai. Những tranh chấp này có thể liên quan đến quyền sở hữu, quyền sử dụng đất, ranh giới thửa đất, lối đi chung, hợp đồng chuyển nhượng, thừa kế quyền sử dụng đất,…
2. Quy định về hòa giải tranh chấp đất đai
Theo Điều 235 Luật Đất đai 2024, Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp tự hòa giải hoặc thông qua các phương thức hòa giải như:
- Hòa giải ở cơ sở theo quy định của pháp luật về hòa giải ở cơ sở.
- Hòa giải thương mại theo quy định của pháp luật về hòa giải thương mại.
- Cơ chế hòa giải khác theo quy định của pháp luật.
Hòa giải tại UBND cấp xã
Trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai, các bên bắt buộc phải thực hiện hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp. Quy trình thực hiện như sau:
- Thành lập Hội đồng hòa giải: Sau khi nhận được đơn yêu cầu, Chủ tịch UBND cấp xã thành lập Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai.
- Thành phần Hội đồng bao gồm:
- Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch UBND cấp xã làm Chủ tịch Hội đồng.
- Đại diện Mặt trận Tổ quốc cấp xã.
- Công chức địa chính và người biết rõ nguồn gốc đất (nếu có).
- Các tổ chức, cá nhân liên quan tùy vào từng trường hợp cụ thể.
- Thành phần Hội đồng bao gồm:
- Thời hạn hòa giải: Tối đa 30 ngày kể từ ngày nhận đơn yêu cầu.
- Kết quả hòa giải:
- Lập biên bản hòa giải có chữ ký của các bên tranh chấp và thành viên Hội đồng hòa giải.
- Biên bản được gửi đến các bên tranh chấp và lưu tại UBND cấp xã.
- Nếu hòa giải thành và có thay đổi về hiện trạng đất (diện tích, ranh giới, người sử dụng đất), trong vòng 30 ngày làm việc, các bên phải đăng ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại cơ quan có thẩm quyền.
- Nếu hòa giải không thành, biên bản sẽ được sử dụng làm căn cứ để giải quyết tranh chấp theo quy trình tiếp theo.
3. Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai từ ngày 01/8/2024
Theo Điều 236 Luật Đất đai 2024, thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai được quy định như sau:
(1) Trường hợp các bên có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy tờ hợp pháp
- Do Tòa án nhân dân có thẩm quyền giải quyết.
(2) Trường hợp các bên không có giấy tờ chứng nhận quyền sử dụng đất
- Các bên tranh chấp có thể lựa chọn một trong hai phương án:
- Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại UBND cấp có thẩm quyền.
- Khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.
(3) Nếu giải quyết tại UBND cấp có thẩm quyền
- Tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư:
- Chủ tịch UBND cấp huyện giải quyết.
- Nếu không đồng ý với quyết định, các bên có quyền:
- Khởi kiện tại Tòa án theo quy định pháp luật.
- Khiếu nại lên Chủ tịch UBND cấp tỉnh.
- Tranh chấp liên quan đến tổ chức, tổ chức tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài:
- Chủ tịch UBND cấp tỉnh giải quyết.
- Nếu không đồng ý, các bên có quyền:
- Khởi kiện tại Tòa án.
- Khiếu nại lên Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường.
(4) Hiệu lực của quyết định giải quyết tranh chấp
- Chủ tịch UBND cấp huyện, Chủ tịch UBND cấp tỉnh và Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường phải ra quyết định giải quyết tranh chấp.
- Quyết định có hiệu lực thi hành và các bên phải tuân thủ nghiêm chỉnh.
- Nếu sau 30 ngày kể từ ngày quyết định có hiệu lực mà các bên không chấp hành, sẽ bị cưỡng chế thi hành. Chủ tịch UBND cấp huyện nơi có đất tranh chấp sẽ ra quyết định cưỡng chế và tổ chức thực hiện.
(5) Tranh chấp liên quan đến hoạt động thương mại về đất đai
- Do Tòa án giải quyết theo pháp luật về tố tụng dân sự.
- Hoặc do Trọng tài thương mại Việt Nam giải quyết theo pháp luật về trọng tài thương mại.
(6) Trách nhiệm cung cấp hồ sơ, tài liệu
- UBND các cấp có trách nhiệm cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan đến việc quản lý, sử dụng đất khi được Tòa án hoặc Trọng tài thương mại Việt Nam yêu cầu để làm căn cứ giải quyết tranh chấp.
Kết luận
Việc giải quyết tranh chấp đất đai cần tuân thủ đúng quy định của pháp luật để đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan và giảm thiểu rủi ro pháp lý. Người có tranh chấp cần hiểu rõ trình tự, thủ tục và lựa chọn phương án giải quyết phù hợp để đạt được kết quả tốt nhất.
Văn phòng Vua Nhà đất
Bên trên là bài viết về những lưu ý quan trọng khi giải quyết tranh chấp đất đai theo Luật đất đai 2024 mới nhất ạ. Mong bài viết đem lại nhiều thông tin hữu ích cho Anh/Chị. Nếu có thắc mắc gì, Anh/Chị hãy ghé Vua nhà đất để được tư vấn nhé!!
Team Vua Nhà Đất làm việc và sinh sống tại đây nên rất hiểu và Calla garden. Về đời sống tại đây, anh chị cần tìm hiểu về Calla garden, về KDC 13C, KDC Conic, đừng ngại nhấc máy lên gọi cho Vua Nhà đất hỗ trợ nhé.
Cám ơn các anh chị đã đọc bài ạ. Chúc anh chị luôn vui tươi, mạnh khoẻ và thành công. Team Vua nhà Đất. Team Vua Nhà Đất – “Mua nhanh Bán nhanh vì giá tốt” 
—
